Türkiye'deki diyetisyenler ve sağlık profesyonelleri için ücretsiz, kanıta dayalı vücut analizi ve klinik hesaplama araçları. BMI, vücut yağ oranı, ideal kilo, kalori dahil 20 klinik araç.
En çok kullanılan vücut analizi araçları BMI, BMR/TDEE, ideal kilo, vücut yağ oranı, bel-kalça oranı ve protein ihtiyacı hesaplayıcılarıdır. Her biri hakemli bir formüle dayanır, sonucu WHO veya ilgili kılavuz eşikleriyle sınıflandırır ve 1 dakikadan kısa sürede tamamlanır. Platformdaki 20 aracın tamamı aynı doğrulama sürecinden geçer.
BMI Hesaplama
Vücut Kitle İndeksi (BMI) hesaplama, kategorilendirme ve kilo kontrol önerileri. Hızlı ve doğru sonuçlar.
BMR / TDEE Hesaplama
Bazal Metabolizma Hızı ve Günlük Enerji İhtiyacı hesaplama. Yaş, cinsiyet ve aktivite seviyesine göre kalori ihtiyacı.
İdeal Vücut Ağırlığı
5 farklı formüle göre ideal vücut ağırlığı hesaplama (Devine, Robinson, Miller, Hamwi ve Broca).
Vücut Yağ Oranı Hesaplama
Kaliper, BIA ve çevre ölçümleri ile vücut yağ oranı hesaplama. Jackson-Pollock, Siri ve diğer formüller.
Bel-Kalça ve Bel-Boy Oranı
Merkezi obezite göstergesi olan Bel-Kalça (WHR) ve Bel-Boy (WHtR) oranı hesaplama.
Protein İhtiyacı Hesaplama
Klinik duruma göre günlük protein ihtiyacı hesaplama. Sağlıklı, hasta ve özel durumlar için.
vucutanalizi.com.tr ücretsiz, reklamsız ve kanıta dayalı olduğu için diyetisyenlerin günlük pratiğinde güvenle kullanılabilir. 20 aracın formülleri 41 kılavuz ve hakemli yayına dayanır, hesaplamalar yalnızca tarayıcınızda yapılır, hiçbir sağlık verisi sunucuya gönderilmez ve araçlar en son 6 Eylül 2026 tarihinde klinik incelemeden geçmiştir.
Kanıta Dayalı
Tüm araçlar ve formüller ESPEN, ASPEN, WHO gibi uluslararası standartlara dayanır; her araç sayfasında kaynaklar listelenir. Toplam 52 kritik sayı ve eşik, iddia–kaynak tablosunda tek tek dayanağına bağlanır; kanıt düzeyi "yüksek", "orta" veya "sınırlı" olarak açıkça belirtilir.
Tamamen Ücretsiz
Tüm araçlar reklam ve gizli ücret olmaksızın ücretsiz sunulur. Kayıt veya üyelik gerekmez. Temel araçlardan (7) profesyonel tarama formlarına (6) ve ileri klinik hesaplamalara (7) kadar hiçbir araç ücretli bir sürümün arkasına saklanmaz.
Gizlilik Odaklı
Tüm hesaplamalar tarayıcınızda yapılır; hiçbir sağlık verisi sunucuya gönderilmez veya saklanmaz. Ölçüm değerleri cihazınızdan hiç çıkmadığı için hasta verisiyle çalışan klinisyenler, sağlık verisini üçüncü bir sunucuya aktarmadan hesaplama yapabilir; sayfa kapandığında girilen değerler de silinir.
Vücut Analizi Nedir? Yöntemler ve Normal Değerler
Vücut analizi nedir, nasıl yapılır ve sonuçlar nasıl yorumlanır? BMI, BIA, kaliper, DEXA ve çevre ölçüm yöntemleri, normal değerler ve online ücretsiz araçlar.
Vücut analizi, bir bireyin vücut kompozisyonunu — yağ kütlesi, yağsız kütle (kas, kemik, su) ve vücut ölçülerini — bilimsel yöntemlerle değerlendirme sürecidir. Yalnızca tartı ile elde edilen kilo ölçümünden çok daha kapsamlı bilgi sunar; sağlık riskleri, beslenme durumu ve fiziksel uygunluk hakkında kanıta dayalı veriler sağlar.
Klinik pratikte vücut analizi üç soruyu yanıtlar: kişinin yağ ve kas dağılımı sağlıklı aralıkta mı, beslenme yetersizliği (malnutrisyon) riski var mı ve günlük enerji ile protein ihtiyacı ne kadar? Bu sorular için tek bir "en iyi" yöntem yoktur; maliyet, erişim ve doğruluk arasında denge kurulur. BMI yalnızca 2 ölçümle (kilo ve boy) saniyeler içinde hesaplanırken DEXA, hastane ortamında özel bir cihaz ve eğitimli personel gerektirir. Aşağıdaki 6 yöntem, Türkiye'de muayenehane, spor salonu ve hastane ortamında en sık kullanılanlardır.
BMI / Vücut Kitle İndeksi
Kilo (kg) / boy² (m²) formülüyle hesaplanan vücut kitle indeksi, genel popülasyon için birinci basamak tarama aracıdır. WHO sınıflandırmasına göre 18,5–24,9 kg/m² normal, 25–29,9 kg/m² fazla kilolu, 30 kg/m² ve üzeri obez kabul edilir. Asya kökenli popülasyonlarda risk daha düşük değerlerde başladığı için 23 ve 27,5 kg/m² eşikleri önerilir.
BIA — Biyoelektrik Empedans
Vücuttan geçirilen düşük elektrik akımıyla yağ, kas ve su oranlarını ölçen BIA, InBody ve Tanita gibi cihazlarda kullanılır. Sonuçları hidrasyon düzeyinden etkilenebilir: ölçümden önceki yemek, sıvı alımı, egzersiz ve adet döngüsü yağ oranını birkaç puan değiştirebilir. Bu nedenle takipte ölçümlerin aynı saatte, aç karnına ve aynı cihazla yapılması önerilir.
Kaliper ile Deri Kıvrım Ölçümü
Jackson-Pollock protokolüyle yapılan vücut yağ oranı hesaplama yöntemi, uygulayıcı bağımlı olmakla birlikte düşük maliyetli ve klinik olarak kabul görmüş bir tekniktir. Erkek denklemleri 1978'de 308 erkekte, kadın denklemleri 1980'de 249 kadında su altı tartımıyla ölçülen vücut yoğunluğuna göre geliştirilmiştir; 3 bölgeden alınan ölçüm, eğitimli bir uygulayıcıyla birkaç dakika sürer.
Çevre Ölçümleri (WHR / WHtR)
Bel-kalça oranı ve bel-boy oranı, kardiyovasküler hastalık ve metabolik sendrom riskini BMI'dan bağımsız olarak değerlendiren pratik ölçümlerdir. WHO bu ölçümleri rutin klinik değerlendirmede önerir. Yalnızca bir mezura gerektirir; bel-kalça oranında erkekte 0,90, kadında 0,85 ve üzeri artmış risk olarak kabul edilir.
DEXA — Çift Enerjili X-Ray
Yağ, kas ve kemik oranlarını bölgesel olarak ölçen DEXA, vücut kompozisyonu ölçümünde referans yöntemlerden biri olarak kabul edilir. Hastane ve araştırma ortamlarında kullanılır. Kollar, bacaklar ve gövde için ayrı yağ ve yağsız kütle değerleri verdiği için sarkopeni değerlendirmesinde ve diğer yöntemlerin doğrulanmasında tercih edilir; ancak maliyeti ve erişimi nedeniyle rutin takipte nadiren kullanılır.
Klinik Beslenme Değerlendirmesi
NRS-2002, MUST ve MNA gibi profesyonel tarama araçları ile hastanede malnutrisyon riski değerlendirilir. ESPEN kılavuzları bu araçların tüm yatan hastalara uygulanmasını önerir. Tarama; vücut kitle indeksi, son aylardaki kilo kaybı, besin alımındaki azalma ve hastalığın ağırlığı gibi birkaç basit soruyla birkaç dakikada tamamlanır.
Türkiye'de 15 yaş ve üzeri yaklaşık her 5 kişiden 1'i obezdir: TÜİK Türkiye Sağlık Araştırması 2025'e göre obez bireylerin oranı %21,8'dir ve 2022'deki %20,2'den 1,6 puan yükselmiştir[1]. Dünyada ise 2022'de 1 milyardan fazla insan, yani her 8 kişiden 1'i obeziteyle yaşıyordu[2].
Türkiye'de obezite kadınlarda (%24,8) erkeklere (%18,7) göre belirgin biçimde daha yaygındır[1]. Küresel ölçekte yetişkin obezitesi 1990'dan bu yana iki katından fazla artmış, ergenlerde ise dört katına çıkmıştır. 2022'de 18 yaş üstü 2,5 milyar yetişkin fazla kiloluydu (%43) ve bunların 890 milyonu obezdi (%16)[2]. Bu tahminler, 200 ülke ve bölgede 222 milyon katılımcıyı kapsayan 3.663 nüfus tabanlı çalışmanın birleştirildiği NCD-RisC analizine dayanır[3].
"Bu yeni çalışma, obezitenin erken yaşlardan yetişkinliğe kadar beslenme, fiziksel aktivite ve gerektiğinde uygun bakım yoluyla önlenmesinin ve yönetilmesinin önemini vurguluyor."
"1990'da dünyanın büyük bölümünde yetişkinlerde görülen obezite salgınının bugün okul çağındaki çocuklarda ve ergenlerde de yansımasını görmek son derece endişe verici."
Bu rakamlar kilonun tek başına değil; yağ dağılımı, bel çevresi ve kas kütlesiyle birlikte izlenmesi gerektiğini gösterir. Bireysel düzeyde ilk adım, BMI ve bel-kalça / bel-boy oranı gibi ücretsiz ölçümlerle riski görmek, ardından bir diyetisyenle kişiselleştirilmiş bir plan yapmaktır.
Hayır. BMI, nüfus düzeyinde hızlı ve ucuz bir tarama ölçüsüdür; ancak yağ ile kas kütlesini ayırt etmez ve yağın vücudun neresinde biriktiğini göstermez. Bu nedenle klinik değerlendirmede BMI; bel çevresi, bel-kalça oranı, bel-boy oranı ve vücut yağ oranıyla birlikte yorumlanmalıdır.
Kilonun boyun karesine oranı ilk kez 1830'larda Belçikalı istatistikçi Adolphe Quetelet tarafından tanımlandı. "Vücut kitle indeksi" adı ise 1972'de Ancel Keys ve arkadaşlarının 5 ülkede 12 kohorttan 7.424 sağlıklı erkeği incelediği çalışmayla yerleşti[6]. Yani BMI, bireysel tanı için değil, toplumları karşılaştırmak için geliştirilmiş bir göstergedir. Kas kütlesi yüksek bir sporcu 27 kg/m² ile "fazla kilolu" görünebilirken, 65 yaş üstü bir birey kas kaybı nedeniyle normal BMI'ya rağmen yüksek yağ oranına sahip olabilir.
Karın bölgesindeki yağlanmayı yakalamak için çevre ölçümleri kullanılır. WHO uzman konsültasyonu, bel-kalça oranında erkekler için 0,90, kadınlar için 0,85 ve üzerini artmış metabolik risk olarak tanımlar[7]. Ashwell ve arkadaşlarının 31 çalışmayı ve 300.000'den fazla yetişkini kapsayan 2012 meta-analizinde bel çevresi, kardiyometabolik risk faktörlerini ayırt etmede BMI'ya göre yaklaşık %3, bel-boy oranı ise %4–5 daha iyi performans gösterdi[8]. Pratikte yaygın kullanılan hedef, bel çevresinin boyun yarısından az olması, yani bel-boy oranının 0,5'in altında kalmasıdır.
Çünkü malnutrisyon hastanede sanıldığından çok daha yaygındır ve çoğu zaman gözden kaçar. Kullanılan kriterlere ve hasta grubuna göre yatan hastaların %20 ile %50'si malnutrisyonludur; malnutrisyon daha fazla komplikasyon, daha uzun yatış ve daha yüksek tedavi maliyetiyle ilişkilidir[9]. Erken tarama, beslenme desteğinden yarar görecek hastaları belirler.
12 ülkede 26 hastane bölümünde 5.051 hastanın NRS-2002 ile tarandığı EuroOOPS çalışmasında hastaların %32,6'sı "risk altında" bulundu. Risk altındaki hastalarda komplikasyon ve ölüm oranları daha yüksek, hastanede kalış süresi daha uzundu; bu ilişki karıştırıcı faktörler düzeltildikten sonra da sürdü[10].
NRS-2002'nin kendisi de kanıta dayalı olarak geliştirildi: Kondrup ve arkadaşları 2003'te 128 randomize kontrollü çalışmayı analiz etti. Beslenme açısından risk altındaki hastalarda yapılan 75 çalışmanın 43'ünde (%57) beslenme desteği olumlu sonuç verirken, risk altında olmayan hastalardaki 53 çalışmanın yalnızca 14'ünde (%26) olumlu etki görüldü[11]. Platformdaki NRS-2002, MUST ve MNA araçları bu özgün puanlama sistemlerini birebir uygular ve her puanın hangi sorudan geldiğini gösterir.
Günlük kalori ihtiyacı iki adımda hesaplanır: önce bazal metabolizma hızı (BMR) bir tahmin denklemiyle bulunur, ardından fiziksel aktivite katsayısıyla (1,2–1,9) çarpılarak toplam günlük enerji harcamasına (TDEE) ulaşılır. Sağlıklı yetişkinlerde en sık önerilen denklem Mifflin-St Jeor'dur; protein ihtiyacı ise ayrıca vücut ağırlığının kilogramı başına gram olarak hesaplanır.
Mifflin-St Jeor denklemi 1990'da 251 erkek ve 247 kadından oluşan 498 sağlıklı yetişkinde dolaylı kalorimetriyle ölçülen değerlerden türetildi; aynı çalışmada 1919'da yayımlanan Harris-Benedict denklemlerinin ölçülen dinlenme enerji harcamasını yaklaşık %5 fazla tahmin ettiği gösterildi[12]. Örneğin 25 yaşında, 60 kg ve 165 cm boyunda bir kadının BMR'si 10 × 60 + 6,25 × 165 − 5 × 25 − 161 ≈ 1.345 kcal/gün'dür; haftada 1–3 gün egzersiz yapan (×1,375) biri için TDEE yaklaşık 1.849 kcal/gün olur. Bu hesabı BMR ve TDEE hesaplama aracı formülüyle birlikte gösterir.
Protein ihtiyacı vücut ağırlığına göre hesaplanır. WHO/FAO/UNU sağlıklı yetişkinler için güvenli alım düzeyini 0,83 g/kg/gün olarak belirler[13]; PROT-AGE çalışma grubu 65 yaş üstü bireylerde 1,0–1,2 g/kg/gün, akut veya kronik hastalıkta 1,2–1,5 g/kg/gün önerir[14]. 70 kg'lık bir yetişkin için bu, yaşa ve sağlık durumuna göre günde yaklaşık 58 g ile 105 g arasında bir fark demektir; kişisel hedefi protein ihtiyacı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Her hesaplama, yayımlanmış özgün formül ve kılavuz eşikleriyle aynı sonucu verecek şekilde test edilir. Platformdaki 20 aracın formülleri için 89 örnek hesap kaynakla elle karşılaştırılmış ve otomatik testlere dönüştürülmüştür; bu testler koddaki her değişiklikte yeniden çalışır ve sonuç ekranı, girilen değerlerin yerleştirildiği formülü açıkça gösterir.
Araç sayfalarında toplam 52 kritik sayı, formül ve eşik tek tek kaynağına bağlanır (iddia–kaynak eşlemesi). Kullanılan 41 benzersiz kaynağın tamamı ESPEN, ASPEN, WHO, KDOQI, IOM, BAPEN ve ADA gibi kuruluşların kılavuzları, resmi raporları veya hakemli makalelerdir. Son klinik inceleme tarihinde yapılmıştır. Sonuçlar tıbbi tanı yerine geçmez; ancak bir diyetisyenin elle yapacağı hesapla aynı sonucu birkaç saniyede verir ve yuvarlama ya da işlem hatası riskini azaltır. Doğrulama sürecinin ayrıntıları Hakkımızda sayfasında anlatılır.
Vücut analizi araçlarını diyetisyenler, hekimler, hemşireler, fitness profesyonelleri ve kendi sağlık göstergelerini izlemek isteyen bireyler kullanabilir. Temel araçlar (BMI, ideal kilo, kalori) herkes için uygundur; NRS-2002, MUST, MNA, renal diyet ve enteral beslenme gibi klinik araçlar ise sağlık profesyonellerinin değerlendirmesiyle kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Diyetisyenler
Beslenme değerlendirmesi, beslenme desteği planlaması ve hasta takibinde kullanabileceğiniz kapsamlı araç seti. Temel değerlendirme araçlarından profesyonel tarama formlarına kadar. Her sonuç ekranı kullanılan formülü, girdileri ve referans aralığını gösterdiği için hesaplama hasta dosyasına doğrudan not edilebilir.
Doktor / Hemşire
Hastalara hızlı vücut analizi, beslenme riski taraması ve ileri düzey klinik hesaplamalar için kullanılabilecek araçlar. Servis vizitinde NRS-2002 taraması, yoğun bakımda enerji ve protein hedefi ya da böbrek hastasında protein kısıtlaması birkaç dakikada, kılavuz eşikleriyle birlikte hesaplanır.
Fitness Profesyonelleri
Danışanlarınızın vücut analizi, kalori ihtiyacı ve beslenme planlaması için temel araçları kullanarak profesyonel hizmet sunabilirsiniz. Kaliperle 3 bölgeden deri kıvrımı ölçümü ve bel-boy oranı, pahalı bir cihaz olmadan aylık ilerleme takibi yapmanızı sağlar.
Kısa yanıt: araçların tamamı ücretsizdir, girdiğiniz hiçbir sağlık verisi saklanmaz ve tüm formüller uluslararası klinik kılavuzlara dayanır; sonuçlar yine de bir sağlık profesyoneliyle birlikte yorumlanmalıdır. Aşağıda ücret, veri gizliliği, kullanılan kılavuzlar, güvenilirlik, cihazla ölçüm farkı ve hangi araçla başlanacağı hakkında en sık sorulan 6 soru yanıtlanıyor.
Evet. vucutanalizi.com.tr üzerindeki 20 aracın tamamı ücretsizdir; kayıt, üyelik veya ödeme gerekmez ve reklam gösterilmez. Platform ticari bir cihaz ya da takviye satmaz, bu nedenle araç sonuçları herhangi bir ürüne yönlendirme yapmaz. Diyetisyenler ve hekimler araçları kendi hastalarıyla sınırsız sayıda kullanabilir; sonuç ekranındaki formül ve referans aralığı, hasta dosyasına not almak için yeterli ayrıntıyı içerir.
Hayır. Tüm hesaplamalar tarayıcınızda yapılır; kilo, boy veya ölçüm gibi hiçbir kişisel sağlık verisi sunucularımıza gönderilmez veya depolanmaz. Sayfayı kapattığınızda girdiğiniz değerler de silinir. Yalnızca anonim kullanım istatistikleri (hangi aracın kaç kez açıldığı gibi) çerez onayınıza bağlı olarak toplanır; bu istatistikler hiçbir zaman ölçüm değerlerini içermez ve kişiyle eşleştirilemez.
Formüller ve eşik değerleri ESPEN, ASPEN, WHO, KDOQI, IOM, BAPEN ve ADA gibi uluslararası kuruluşların güncel kılavuzlarına dayanır. Araç sayfalarında toplam 41 benzersiz kaynak listelenir ve 52 kritik sayı, formül ya da eşik tek tek ilgili kaynağa bağlanır. Bir kılavuzun yeni sürümü yayımlandığında araçtaki değerler yeni sürümle karşılaştırılır ve değişiklik, sayfanın değişiklik geçmişine tarihiyle eklenir.
Bu platformdaki araçlar hakemli yayınlarda doğrulanmış formülleri kullanır ve her formül için toplam 89 örnek hesap kaynakla karşılaştırılarak otomatik teste dönüştürülmüştür. Yine de formüle dayalı her yöntem bir tahmindir: örneğin BMR denklemlerinin bireysel hatası yaklaşık ±%10'dur. Sonuçlar tıbbi tanı yerine geçmez; klinik bulgular ve gerekirse cihazla yapılan ölçümlerle birlikte bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.
Online araçlar kilo, boy, yaş, çevre veya deri kıvrımı ölçümlerini yayımlanmış denklemlere yerleştirerek tahmin üretir; BIA cihazları ise vücuttan geçen zayıf bir akımın direncini ölçüp yine bir denklemle yağ ve su oranını hesaplar. İkisi de dolaylı yöntemdir. BIA sonucu sıvı alımı, egzersiz ve adet döngüsünden etkilenebilir; bel-boy oranı gibi çevre ölçümleri ise cihaz gerektirmez ve aynı koşullarda tekrarlandığında takip için tutarlıdır.
Genel bir değerlendirme için BMI hesaplama ile başlayın; ardından bel-kalça oranı ve vücut yağ oranı araçlarıyla vücut kompozisyonunuzu, BMR/TDEE aracıyla günlük kalori ihtiyacınızı hesaplayın. Kilo vermeyi planlıyorsanız protein ihtiyacı aracıyla kas kaybını önleyecek hedefi belirleyin. 65 yaş üzerindeyseniz veya son 3–6 ayda istemsiz kilo kaybı yaşadıysanız MNA veya MUST taramasını bir sağlık profesyoneliyle birlikte yapın.
Blogdaki 11 rehber, araçların arkasındaki bilimi ve sonuçların nasıl yorumlanacağını anlatır: BMI ile vücut yağ oranı arasındaki fark, DEXA–BIA–kaliper karşılaştırması veya NRS-2002, MUST ve MNA arasında seçim gibi. Her rehber son güncelleme tarihini ve ilgili araçlara bağlantıları içerir; aşağıda en son yayımlanan 3 yazı yer alıyor.
DEXA mı, BIA mı, Kaliper mi? Yöntem Karşılaştırması
DEXA X-ışını, BIA elektrik direnci, kaliper deri kıvrımı kalınlığı üzerinden tahmin yapar. Üç yöntemin neyi ölçtüğünü, sonuçların neden birbirini tutmayabildiğini ve takip için hangisinin seçileceğini anlatıyoruz.
Devamını oku →NRS-2002, MUST ve MNA Farkı: Hangi Tarama Ne Zaman?
Üç tarama aracı da malnutrisyon riskini yakalamak için tasarlandı ama farklı hastalar ve ortamlar için. Bileşenleri, eşikleri ve aynı hastada nasıl farklı sonuç verebildiklerini örnek vaka üzerinden karşılaştırıyoruz.
Devamını oku →Bel-Kalça Oranı mı Bel-Boy Oranı mı? Farkları
Bel-kalça oranı yağın gövdede mi kalçada mı toplandığını, bel-boy oranı ise bel çevresinin boya göre büyüklüğünü gösterir. Ölçüm tekniğini, WHO ve NICE eşiklerini ve iki oranın hangi soruya yanıt verdiğini karşılaştırıyoruz.
Devamını oku →Bu sayfadaki tüm istatistikler ve alıntılar aşağıdaki 14 birincil kaynaktan alınmıştır; metindeki köşeli parantez içindeki numaralar bu listeye karşılık gelir. İngilizce alıntılar Türkçeye çevrilmiş, özgün metin her alıntının altında verilmiştir. Platformun kendi sayıları (araç, kaynak ve doğrulama örneği adetleri) her yayında araç kayıtlarından otomatik olarak hesaplanır.
Diyetisyen, beslenme uzmanı veya sağlık profesyoneli olarak kullanabileceğiniz 20 ücretsiz araç sizi bekliyor. Kayıt gerekmez: bir araç seçin, ölçümlerinizi girin ve sonucu formülü, referans aralığı ve kaynaklarıyla birlikte saniyeler içinde görün. Çoğu kullanıcı BMI ile başlar, ardından BMR ve protein ihtiyacını hesaplar.
Araçları Keşfet