NRS-2002, MUST ve MNA Karşılaştırması: Hangi Malnutrisyon Taraması Ne Zaman?

Tarama ile değerlendirme arasındaki fark nedir?

ESPEN'in klinik beslenme terminolojisi kılavuzu (Cederholm, 2017), tarama ile değerlendirmeyi ayrı adımlar olarak tanımlar. Tarama; hızlı, basit ve her hastaya uygulanabilir olmalıdır ve tek bir soruyu yanıtlar: bu kişi beslenme açısından risk altında mı? Değerlendirme ise riskli bulunan kişide beslenme durumunun ayrıntılı incelenmesi, tanının konması ve tedavinin planlanmasıdır. NRS-2002, MUST ve MNA kısa formu birinci adımın araçlarıdır; tanı koydurmazlar.

Üç araç hangi bileşenleri puanlar?

NRS-2002 nasıl çalışır ve ne zaman seçilir?

NRS-2002 iki aşamalıdır. Ön taramada dört soru sorulur: BMI 20,5'in altında mı, son 3 ayda kilo kaybı var mı, son bir haftada besin alımı azaldı mı, hasta ağır hasta mı (örneğin yoğun bakımda)? Herhangi birine "evet" yanıtı verilirse son taramaya geçilir. Son taramada beslenme durumundaki bozulma ve hastalık şiddeti ayrı ayrı 0–3 arasında puanlanır, 70 yaş ve üzerine 1 puan eklenir. Kondrup ve arkadaşları, kontrollü klinik çalışmaların analizine dayanarak toplam 3 ve üzeri puanı beslenme desteğinden yarar görme olasılığı yüksek hastaları belirleyen eşik olarak tanımlamıştır.

Hastalık şiddetinin puana katılması, NRS-2002'yi akut hastane ortamına özgü kılar: büyük karın cerrahisi, inme veya ağır pnömoni gibi durumlar tek başına 2 puan getirir. Puanı 3'ün altında kalan hastaların haftalık olarak yeniden taranması önerilir. Hesaplamayı NRS-2002 tarama aracıyla yapabilirsiniz.

MUST nasıl çalışır ve ne zaman seçilir?

MUST, BAPEN tarafından hastane, toplum ve bakım evleri dahil tüm ortamlarda yetişkinlerde kullanılmak üzere geliştirilmiştir; ESPEN 2002 kılavuzu ise onu özellikle toplumda yaşayan yetişkinler için önerir. Üç adımda puan toplanır: BMI 20'nin üzerindeyse 0, 18,5–20 arasındaysa 1, 18,5'in altındaysa 2 puan; son 3–6 ayda istem dışı kilo kaybı %5'in altındaysa 0, %5–10 arasındaysa 1, %10'un üzerindeyse 2 puan; kişi akut hastaysa ve 5 günden uzun süre besin alamamışsa ya da alamayacak olması bekleniyorsa 2 puan.

MUST'ın pratik avantajı, boy veya kilo ölçülemediğinde ön kol (ulna) uzunluğu ve üst kol çevresi gibi alternatif ölçümlerin BAPEN kitapçığında tanımlanmış olmasıdır. Hastalık şiddetini ayrıca puanlamadığından, hastanede yatan ve henüz kilo kaybetmemiş ağır hastalarda riski NRS-2002'ye göre daha düşük gösterebilir. MUST tarama aracı adımları tek tek uygular.

MNA nasıl çalışır ve ne zaman seçilir?

MNA, yaşlılar için geliştirilmiş bir araçtır ve iki formu vardır. Kısa form (MNA-SF) altı sorudan oluşur: son 3 ayda besin alımında azalma, son 3 ayda kilo kaybı, hareketlilik, son 3 ayda psikolojik stres veya akut hastalık, demans ya da depresyon gibi nöropsikolojik sorunlar ve BMI. Kaiser ve arkadaşlarının 2009 doğrulama çalışması, BMI hesaplanamadığında baldır çevresinin (31 cm altı 0, 31 cm ve üzeri 3 puan) kullanılabileceğini göstermiştir. Kısa formda risk çıkan kişilere 30 puanlık tam form uygulanabilir.

ESPEN'in geriatri kılavuzu (Volkert, 2019), tüm yaşlı bireylerin doğrulanmış bir araçla rutin olarak malnutrisyon açısından taranmasını önerir. MNA'nın hareketlilik ve bilişsel durum sorularını içermesi, kas kaybı ve kırılganlığın sık olduğu bu grupta onu ayırt edici kılar. MNA aracı kısa ve tam formu sunar.

Örnek vaka: aynı hasta, üç farklı sonuç

Taramadan sonra ne yapılır? GLIM ile tanı

2019'da yayımlanan GLIM uzlaşı raporu, malnutrisyon tanısını iki adıma ayırır: önce doğrulanmış herhangi bir tarama aracıyla risk belirlenir, ardından tanı ve şiddet değerlendirmesi yapılır. Tanı için en az bir fenotipik ve en az bir etiyolojik kriter gerekir.

• Fenotipik kriterler: İstem dışı kilo kaybı (son 6 ayda %5'ten fazla veya 6 aydan uzun sürede %10'dan fazla), düşük BMI (70 yaş altında 20'nin, 70 yaş ve üzerinde 22'nin altı; Asya popülasyonları için daha düşük eşikler) ve azalmış kas kütlesi.
• Etiyolojik kriterler: Azalmış besin alımı veya emilimi (bir haftadan uzun süre ihtiyacın %50'si veya altı, iki haftadan uzun süre herhangi bir azalma ya da emilimi bozan kronik sindirim sistemi durumu) ve inflamasyon veya hastalık yükü.

Şiddet, fenotipik kriterlere göre evre 1 (orta) ve evre 2 (ağır) olarak derecelendirilir. Yukarıdaki örnek hastada son 6 ayda %6,1 kilo kaybı ve 74 yaşında 22'nin altındaki BMI fenotipik, ağır pnömoniye bağlı inflamasyon etiyolojik kriteri karşılar; bu bilgiler GLIM'e göre orta düzey (evre 1) malnutrisyonla uyumludur. Kesin tanı ve tedavi planı klinisyene aittir. Enerji hedefini belirlemek için hastane enerji ihtiyacı aracından yararlanılabilir.

Ne zaman kullanılmaz, nelere dikkat edilmeli?

Hangi kaynaklara dayanır?

NRS-2002'nin yapısı ve 3 puan eşiği Kondrup ve arkadaşlarının 2003 tarihli özgün makalesinden, ortam önerileri ESPEN 2002 tarama kılavuzundan alınmıştır. MUST puanlaması BAPEN açıklayıcı kitapçığına, MNA kısa formu Kaiser ve arkadaşlarının 2009 doğrulama çalışmasına, yaşlılarda rutin tarama önerisi ESPEN geriatri kılavuzuna dayanır. Tarama ve değerlendirme ayrımı ESPEN terminoloji kılavuzundan, tanı kriterleri GLIM uzlaşı raporundan aktarılmıştır. Tam liste aşağıdadır.

Sık sorulan sorular